Заступнiк земляробаў. Чым адметна святкаванне Міколы вясновага

Мікола вясновы, які адзначаецца 22 мая, як і Мікола зімовы (19 снежня), – адзін з самых шанаваных у народзе святаў. «Да Міколы няма дабра ніколі», – казалі нашыя продкі і спадзяваліся ад гэтага дня выключна на цёплае надвор’е. Таму і зваўся Мікола яшчэ летнім ці цёплым.

Паводле народных вераванняў, Мікола выступае заступнікам земляробаў, клапоціцца пра ўраджай. Ён ходзіць па лясах, аглядае пасевы, папраўляе іх пасля зімы. Не забывалася і народная песня пра Міколу:

Святы Мікола па межах ходзіць,
Жыта раўнуець...
Дзе вымакла –  там падсушыць,
Дзе высахла – там падмочыць.

***

Мікола – стары сявец,
Ячмень сеець...
З левай ручкі засяваець,
Кінець рэдка – расцець метка.

Карагод з «зярнятак». Чым адметны веснавы абрад «Стрылка» Подробнее

На веснавога Міколу ўпершыню пасля зімы звычайна выводзілі коней на начлег, а пастухам-начлежнікам належала ўсю ноч не спаць і пільнаваць, каб злыя сілы не ўчынілі коням якой-небудзь шкоды. Лічылася, калі на Міколу жывёла наесца ў полі дасыта, то травы хопіць ёй і на ўсё лета: «Мей сена да Міколы і не бойся зімы ніколі». Каб засцерагчы коней ад свавольства ведзьмаў, пастухі абкурвалі коней прыхаванымі купальскімі зёлкамі.

З Міколінага дня трэба таксама паспяшацца пастрыгчы авечак, пакуль яны не пачалі ліняць. У народзе казалі: «Да Міколы не сей грэчкі, не стрыжы авечкі». З гэтым святам звязвалі і з'яўленне камароў і мошак: «Прыйдзе Мікола, высыпле мошак з прыпола».

Акрамя таго, Мікола лічыўся ахоўнікам усіх нямоглых, бедных, выратавальнікам, апекуном вандроўнікаў па вадзе: «Няма за мужыка паборніка большага за Міколу»; «Мікола на моры ратуе, Мікола мужыку воз падымае»; «Калі ніхто не дапаможа, то апошняя надзея на Міколу». А каб пазбегнуць бед і нястачаў на працягу года, трэба было ў гэты дзень наладзіць святочны абед у гонар Мікалая і накарміць бедных і юродзівых. «Як не накорміш у Міколін дзень галоднага, дык сам увесь год галодны будзеш». Потым стол накрывалі ўжо для сям’і. Лічылася, што ў гэты дзень сядаць за стол трэба не менш чатырох разоў.