Карагод з «зярнятак». Чым адметны веснавы абрад «Стрылка»

Штогод на першы дзень Вялікадня у вёсцы Бездзеж Драгічынскага раёна праводзіцца своеасаблівы абрад, які існуе толькі ў гэтай мясцовасці. Унікальны абрад мае статус нематэрыяльнай гісторыка-культурнай каштоўнасці краіны.

Структура абраду ўключае некалькі важных кампанентаў, якія ствараюць яго ўнікальную атмасферу. Гэта хрэсны ход, народныя забавы і гульні, а таксама карагоды, ад аднаго з якіх і пайшла назва веснавога абраду – «Стрылка».

Статья по теме

Зіма пацея. Якiя народныя прыкметы звязаны з Днем Аляксея

Для ўдзелу ў абрадзе мясцовыя жыхары старанна рыхтуюцца і апранаюцца ў мясцовы строй (назва традыцыйнага камплекту беларускага народнага адзення на тэрыторыі Беларусі і прылеглых краін). Функцыю «завадатара» звычайна выконвае старэйшая і паважаная жанчына, якая знаходзіцца ў шлюбе, мае дзяцей і добра ведае, як завесці карагод. Яна ставіць «зярнятак» (маленькіх дзетак) у выглядзе трохкутніка. Дзеці ў сваіх групках стаяць на адным месцы, а астатнія ўдзельнікі карагода злучаюць рукі і рухаюцца па сонцу, агінаючы «зярнятак» у выглядзе падковы. Адметна, што ў абрадавым карагодзе «Стрылка» удзельнічаюць толькі дзяўчаты і жанчыны.

Падчас руху яны спяваюць карагодную песню ў спакойным, працяжным тэмпе. Гэта сваеасаблівы зварот да вышэйшых сіл з надзеяй на новы багаты ўраджай, лепшую долю, шчасце і здароў’е для малых і дарослых, для ўсіх вяскоўцаў. Абрад захоўвае выкананне рэдкага спеву карагоднай песні на мясцовым дыялекце «Ты лыты-лыты, стрылка»:

Ты лыты-лыты, стрылка, по горам, по долынам,
Ты нысы-нысы, стрылка, да дывоцькую красу,
А дывоцькая краса ў мэді потопае,
У воді вырынае! Тыхо йды, тыхо йды!
Ты лыты-лыты, стрылка, по горам, по долынам,
Ты нысы-нысы, стрылка, паробоцькую красу,
Паробоцькая краса ў выні потопае,
У воді вырынае! Тыхо йды, тыхо йды!

Величать рожь. Как отмечают День Феодосии Колосяницы Подробнее

На апошнім слупку рукі першага і апошняга ўдзельнікаў карагоду разлучаюцца, і яны разбіраюць «зярняткі». Пасля непасрэднага ваджэння карагода яго ўдзельнікі гуляюць у традыцыйныя гульні, а таксама танчаць мясцовыя танцы «Карапэт», «Ночку», «Коханочку» і іншыя.