05.06.2026 15:28

Жывыя рэчы. Што з побыту класікаў захавалі нашы музеі?

Дзяржаўны музей гісторыі беларускай літаратуры - адзін з найбуйнейшых літаратурных музеяў краіны. У яго фондах і фондах яго філіялаў захоўваецца больш за 100 тысяч прадметаў! Найцікавейшыя экспанаты - рэчы класікаў беларускай літаратуры, якія не толькі захоўваюць цяпло рук вядомых асоб, але і могуць расказаць пра характар і захапленні свайго ўладальніка.

Пра рэчы класікаў расказалі загадчык аддзела ўліку, навуковай апрацоўкі і захоўвання фондаў Дзяржаўнага музея гісторыі беларускай літаратуры Ірына СКОК i вядучы навуковы супрацоўнік аддзела ўліку, навуковай апрацоўкі і захоўвання фондаў музея Таццяна ВАСIЛЬЕВА.

Пісьменнік, публіцыст, паэт, перакладчык і драматург Уладзімір Караткевіч збіраў калекцыю прадметаў з выявай чортаў: курыльная трубка, попельніца, статуэткі. Чаму менавіта чэрці? Адназначнага адказу няма, але, хутчэй за ўсё, тут адсылка да любові пісьменніка да фальклору і нашых нячысцікаў. А яшчэ ў музеі захавалася турка ўражлівых памераў і маленькія кубачкі - Караткевіч вельмі любіў каву, як і яго жонка Валянціна. Дарэчы, яны пазнаёміліся падчас кава-паўзы на канферэнцыі.

Гадзіннік 1910 года вядомага гандлёвага дома «Павел Бурэ» (пастаўляў гадзіннікі ў Імператарскі двор). Гэты гадзіннік належаў Уладзіміру Караткевічу. З ім звязаная такая гісторыя: у 1949 годзе, калі Караткевіч паступіў у Кіеве на філалагічны факультэт, яго дзядзька па лініі маці, Грынкевіч Ігар Васільевіч, падараваў Уладзiмiру Сямёнавiчу гэты гадзіннік у знак заахвочвання.

Кружка, з якой апошні раз піў Караткевіч. Гэты посуд належаў мастаку Пятру Драчову, які быў сябрам пісьменніка. Разам яны паехалі адпачываць на Прыпяць, дзе класiк адчуў сябе кепска…

Сын дзіцячай пісьменніцы, заслужанага дзеяча мастацтва БССР Алёны Сямёнаўны Васілевіч, якой не стала ў 2021-м, перадаў музею асабістыя рэчы мацi: тэатральны бінокль, пальчаткі, брошку і наручны гадзіннік прыкладна 1960-х гг. Па такіх рэчах лёгка адсачыць веянні моды, тыповыя для савецкага часу.

Калекцыя гальштукаў пісьменніка і драматурга Івана Шамякіна. З кожнай паездкі класiк прывозіў сабе гэты прадмет гардэробу.

У пісьменнікаў было шмат памятных сувеніраў ад розных арганізацый, школ, каледжаў. Напрыклад, гэты сувенір у выглядзе кнігі з выявай Ф. Скарыны і чарніліцай быў падораны Шамякіну жыхарамі старажытнага Полацка.

Паходная планшэтная сумка пісьменніка Міхася Лынькова, якой ён карыстаўся ў гады Вялікай Айчыннай вайны. Таксама ў музеі захоўваецца наручны гадзіннік пісьменніка з падвойным рамянём-браслетам, на якім ёсць гравіроўка «50 гадоў СССР Лынькову М.Т.».

Кубак паэтэсы Канстанцыі Буйло з дарчым надпісам: «Дорогой Косточке в день рождения от Инны и Васи». Так пяшчотна называлі паэтэсу яе родныя.

Тэлескапічныя акуляры і набор лінзаў байкапісца, пісьменніка і драматурга Кандрата Крапівы. Іх унікальнасць у тым, што яны маюць адразу некалькі лінзаў, якія дазваляюць шматразова павялічваць выяву. У канцы жыцця зрок усё больш падводзіў Кандрата Кандрацьевіча, і менавіта гэтыя акуляры сталі для яго выратаваннем.

Кандрат Крапіва быў вялікім аматарам шахмат. У музеі ёсць і звычайныя шахматы класiка, і зусім незвычайныя - з фігурамі ў вышыванках і ў выглядзе вежаў. Iх гаспадар вельмі любіў запрашаць гасцей сыграць хоць адну партыю.

Мабільны тэлефон паэта Генадзя Бураўкіна, аўтара знакамітай «Калыханкі». Сведка таго, што класікі жылі ўжо і ў наш час.

Срэбная лыжка, якая належала сям’і Францішка Багушэвіча. Гэта лыжка 1874 года была перададзена жыхаркай Кушлян. Яе мама ў свой час працавала ў доме Багушэвічаў. У знак удзячнасці ёй падаравалi срэбны набор. На жаль, да нашых дзён захавалася толькі адна лыжка.

Большасць прадметаў у музеі перадалі сваякі. А некаторыя рэчы набывалі, напрыклад вазу паэта Цішкі Гартнага.

Пісьменнік, публіцыст, паэт, перакладчык і драматург Уладзімір Караткевіч збіраў калекцыю прадметаў з выявай чортаў: курыльная трубка, попельніца, статуэткі. Чаму менавіта чэрці? Адназначнага адказу няма, але, хутчэй за ўсё, тут адсылка да любові пісьменніка да фальклору і нашых нячысцікаў. А яшчэ ў музеі захавалася турка ўражлівых памераў і маленькія кубачкі - Караткевіч вельмі любіў каву, як і яго жонка Валянціна. Дарэчы, яны пазнаёміліся падчас кава-паўзы на канферэнцыі.

Гадзіннік 1910 года вядомага гандлёвага дома «Павел Бурэ» (пастаўляў гадзіннікі ў Імператарскі двор). Гэты гадзіннік належаў Уладзіміру Караткевічу. З ім звязаная такая гісторыя: у 1949 годзе, калі Караткевіч паступіў у Кіеве на філалагічны факультэт, яго дзядзька па лініі маці, Грынкевіч Ігар Васільевіч, падараваў Уладзiмiру Сямёнавiчу гэты гадзіннік у знак заахвочвання.

Кружка, з якой апошні раз піў Караткевіч. Гэты посуд належаў мастаку Пятру Драчову, які быў сябрам пісьменніка. Разам яны паехалі адпачываць на Прыпяць, дзе класiк адчуў сябе кепска…

Сын дзіцячай пісьменніцы, заслужанага дзеяча мастацтва БССР Алёны Сямёнаўны Васілевіч, якой не стала ў 2021-м, перадаў музею асабістыя рэчы мацi: тэатральны бінокль, пальчаткі, брошку і наручны гадзіннік прыкладна 1960-х гг. Па такіх рэчах лёгка адсачыць веянні моды, тыповыя для савецкага часу.

Калекцыя гальштукаў пісьменніка і драматурга Івана Шамякіна. З кожнай паездкі класiк прывозіў сабе гэты прадмет гардэробу.

У пісьменнікаў было шмат памятных сувеніраў ад розных арганізацый, школ, каледжаў. Напрыклад, гэты сувенір у выглядзе кнігі з выявай Ф. Скарыны і чарніліцай быў падораны Шамякіну жыхарамі старажытнага Полацка.

Паходная планшэтная сумка пісьменніка Міхася Лынькова, якой ён карыстаўся ў гады Вялікай Айчыннай вайны. Таксама ў музеі захоўваецца наручны гадзіннік пісьменніка з падвойным рамянём-браслетам, на якім ёсць гравіроўка «50 гадоў СССР Лынькову М.Т.».

Кубак паэтэсы Канстанцыі Буйло з дарчым надпісам: «Дорогой Косточке в день рождения от Инны и Васи». Так пяшчотна называлі паэтэсу яе родныя.

Тэлескапічныя акуляры і набор лінзаў байкапісца, пісьменніка і драматурга Кандрата Крапівы. Іх унікальнасць у тым, што яны маюць адразу некалькі лінзаў, якія дазваляюць шматразова павялічваць выяву. У канцы жыцця зрок усё больш падводзіў Кандрата Кандрацьевіча, і менавіта гэтыя акуляры сталі для яго выратаваннем.

Кандрат Крапіва быў вялікім аматарам шахмат. У музеі ёсць і звычайныя шахматы класiка, і зусім незвычайныя - з фігурамі ў вышыванках і ў выглядзе вежаў. Iх гаспадар вельмі любіў запрашаць гасцей сыграць хоць адну партыю.

Мабільны тэлефон паэта Генадзя Бураўкіна, аўтара знакамітай «Калыханкі». Сведка таго, што класікі жылі ўжо і ў наш час.

Срэбная лыжка, якая належала сям’і Францішка Багушэвіча. Гэта лыжка 1874 года была перададзена жыхаркай Кушлян. Яе мама ў свой час працавала ў доме Багушэвічаў. У знак удзячнасці ёй падаравалi срэбны набор. На жаль, да нашых дзён захавалася толькі адна лыжка.

Большасць прадметаў у музеі перадалі сваякі. А некаторыя рэчы набывалі, напрыклад вазу паэта Цішкі Гартнага.

Оставить комментарий (0)

Следующий материал

Правила комментирования

Эти несложные правила помогут Вам получать удовольствие от общения на нашем сайте!

Для того, чтобы посещение нашего сайта и впредь оставалось для Вас приятным, просим неукоснительно соблюдать правила для комментариев:

Сообщение не должно содержать более 2500 знаков (с пробелами)

Языком общения на сайте АиФ является русский язык. В обсуждении Вы можете использовать другие языки, только если уверены, что читатели смогут Вас правильно понять.

В комментариях запрещаются выражения, содержащие ненормативную лексику, унижающие человеческое достоинство, разжигающие межнациональную рознь.

Запрещаются спам, а также реклама любых товаров и услуг, иных ресурсов, СМИ или событий, не относящихся к контексту обсуждения статьи.

Не приветствуются сообщения, не относящиеся к содержанию статьи или к контексту обсуждения.

Давайте будем уважать друг друга и сайт, на который Вы и другие читатели приходят пообщаться и высказать свои мысли. Администрация сайта оставляет за собой право удалять комментарии или часть комментариев, если они не соответствуют данным требованиям.

Редакция оставляет за собой право публикации отдельных комментариев в бумажной версии издания или в виде отдельной статьи на сайте www.aif.ru.

Если у Вас есть вопрос или предложение, отправьте сообщение для администрации сайта.

Закрыть

Жывыя рэчы. Што з побыту класікаў захавалі нашы музеі?

Топ 5 читаемых

Правила комментирования